İBDA | Temel Kavramlar | 5. Devre

top of page

Diyalektiğin Üç Aşaması (3): İslâmî Diyalektik

Diyalektiğin Üç Aşaması (3): İslâmî Diyalektik

Diyalektiğin Üç Aşaması (3): İslâmî Diyalektik

Kavramlar (İBDA)

Selim Gürselgil

19 Oca

Salih Mirzabeyoğlu | Ruhçu İktisadın Temelleri

Salih Mirzabeyoğlu | Ruhçu İktisadın Temelleri

Ruhçu İktisadın Temelleri

24 Ara 2025

Salih Mirzabeyoğlu islam yaşamak

Salih Mirzabeyoğlu islam yaşamak

Mirzabeyoğlu'na Göre "İslam'ı Yaşamak"

16 Ara 2025

Salih Mirzabeyoğlu, Büyük Doğu'nun "niçin" boyutunu ve "teorik dil" alanını temsil ettiğini belirtir. Bu misyon, onun üslubunu "teknik dil" halinde belirlemesini zorunlu kılmıştır. Eserlerinde Batı felsefesinin kavramlarını kullanma sebebi de taklit veya kopyalamak değil; bu kavramları tahakküm altına almak, dönüştürmek ve İslamî dünya görüşü içerisinde yeniden inşa etmek stratejisine dayanır. İBDA mimarisi, kendini "İslâm Tasavvufu ve Batı Tefekkürü" kanatları arasında yerini alan bir yapı olarak tarif eder. İslam tasavvufu önünde Batı tefekkürünü hesaba çeker. Batı'nın verimlerini ise kendi zaman dilimine ait bir "malzeme" olarak görür. Bu çerçevede, iki ilmin arasını birleştiren bir bünye sırrı ile "Hikemiyat" binasının ana dilini kurmayı hedefler. Salih Mirzabeyoğlu’nun Batı felsefesinin kavramlarına yaklaşımı, ne körü körüne bir kabul ne de toptan bir reddediştir; bu yaklaşım, daha çok bir "hesaba çekme", "aslına iade etme" ve "fethetme" stratejisidir.

Salih Mirzabeyoğlu, Büyük Doğu'nun "niçin" boyutunu ve "teorik dil" alanını temsil ettiğini belirtir. Bu misyon, onun üslubunu "teknik dil" halinde belirlemesini zorunlu kılmıştır. Eserlerinde Batı felsefesinin kavramlarını kullanma sebebi de taklit veya kopyalamak değil; bu kavramları tahakküm altına almak, dönüştürmek ve İslamî dünya görüşü içerisinde yeniden inşa etmek stratejisine dayanır. İBDA mimarisi, kendini "İslâm Tasavvufu ve Batı Tefekkürü" kanatları arasında yerini alan bir yapı olarak tarif eder. İslam tasavvufu önünde Batı tefekkürünü hesaba çeker. Batı'nın verimlerini ise kendi zaman dilimine ait bir "malzeme" olarak görür. Bu çerçevede, iki ilmin arasını birleştiren bir bünye sırrı ile "Hikemiyat" binasının ana dilini kurmayı hedefler. Salih Mirzabeyoğlu’nun Batı felsefesinin kavramlarına yaklaşımı, ne körü körüne bir kabul ne de toptan bir reddediştir; bu yaklaşım, daha çok bir "hesaba çekme", "aslına iade etme" ve "fethetme" stratejisidir.

Mirzabeyoğlu Niçin Batı Felsefesinin Kavramlarını Kullanıyor?

Kavramlar (İBDA)

11 Ara 2025

"Geist" kavramı, Almancada hem "Ruh", hem "Zihin", hem de "Mânâ" anlamlarına gelen çok katmanlı bir kelimedir. Batı felsefesinde, özellikle Alman İdealizmi ve Fenomenolojisi içinde merkezi bir yere sahiptir. Hegel, Geist kavramının zirve noktasıdır. Ona göre Geist, sadece insanın kafasındaki bir zihin değil, varlığın bizatihi kendisidir. Kâinat, Geist'ın kendini açma, tanıma ve gerçekleştirme sürecidir. Max Scheler ise Felsefi Antropolojinin kurucusu olarak Geist'ı "İnsanı hayvandan ayıran temel fark" olarak konumlandırır. Scheler'e göre Geist; zekâ veya problem çözme yeteneği değildir (bunlar hayvanda da vardır). Geist, "çevreden bağımsızlaşabilme" yeteneğidir. İnsanı insan yapan, onu biyolojik zincirden koparan "nesneleştirme" yeteneğidir. Hayvan çevresine ve içgüdülerine hapsolmuştur. İnsan ise Geist sayesinde içgüdülerine ve çevreye "Hayır!" diyebilir. Mirzabeyoğlu'nun "Geist-Malûm" sentezi, bu iki görüşten de izler taşır ama onların dışında İslami bir terkip sunar.

"Geist" kavramı, Almancada hem "Ruh", hem "Zihin", hem de "Mânâ" anlamlarına gelen çok katmanlı bir kelimedir. Batı felsefesinde, özellikle Alman İdealizmi ve Fenomenolojisi içinde merkezi bir yere sahiptir. Hegel, Geist kavramının zirve noktasıdır. Ona göre Geist, sadece insanın kafasındaki bir zihin değil, varlığın bizatihi kendisidir. Kâinat, Geist'ın kendini açma, tanıma ve gerçekleştirme sürecidir. Max Scheler ise Felsefi Antropolojinin kurucusu olarak Geist'ı "İnsanı hayvandan ayıran temel fark" olarak konumlandırır. Scheler'e göre Geist; zekâ veya problem çözme yeteneği değildir (bunlar hayvanda da vardır). Geist, "çevreden bağımsızlaşabilme" yeteneğidir. İnsanı insan yapan, onu biyolojik zincirden koparan "nesneleştirme" yeteneğidir. Hayvan çevresine ve içgüdülerine hapsolmuştur. İnsan ise Geist sayesinde içgüdülerine ve çevreye "Hayır!" diyebilir. Mirzabeyoğlu'nun "Geist-Malûm" sentezi, bu iki görüşten de izler taşır ama onların dışında İslami bir terkip sunar.

Salih Mirzabeyoğlu’nun Geist Kavramı

Kavramlar (İBDA)

10 Ara 2025

Tarih Boyunca İslam'a Muhatap Anlayış (3)

Tarih Boyunca İslam'a Muhatap Anlayış (3)

Tarih Boyunca İslam'a Muhatap Anlayış (3)

Kavramlar (İBDA)

8 Ara 2025

islama muhatap anlayış

islama muhatap anlayış

Tarih Boyunca İslam’a Muhatap Anlayış (2)

30 Kas 2025

salih mirzabeyoğlu ibda

salih mirzabeyoğlu ibda

İBDA Düşüncesinde Hürriyet: Hegel ve Varoluş Felsefeleriyle Karşılaştırmalı Analiz

Kavramlar (İBDA)

14 Kas 2025

salih mirzabeyoğlu

salih mirzabeyoğlu

Salih Mirzabeyoğlu'nun Diyalektik Eleştirisi

12 Kas 2025

İslama Muhatap Anlayış

İslama Muhatap Anlayış

Tarih Boyunca İslam'a Muhatap Anlayış (1)

24 Eki 2025

Salih Mirzabeyoğlu

Salih Mirzabeyoğlu

İbda Diyalektiğinde "Bilinen Aranır" Hükmü

19 Eki 2025

"İbda Diyalektiği" Nedir?

"İbda Diyalektiği" Nedir?

"İbda Diyalektiği" Nedir?

5 May 2025

"Bütün Fikrin Gerekliliği" Neyi İfade Eder?

"Bütün Fikrin Gerekliliği" Neyi İfade Eder?

"Bütün Fikrin Gerekliliği" Neyi İfade Eder?

5 May 2025

"Topluluk Hakikati" Ne Demektir?

"Topluluk Hakikati" Ne Demektir?

"Topluluk Hakikati" Ne Demektir?

5 May 2025

"İslam'a Muhatap Anlayış" Ne Demektir?

"İslam'a Muhatap Anlayış" Ne Demektir?

"İslam'a Muhatap Anlayış" Ne Demektir?

5 May 2025

bottom of page